Bệnh viện Trung ương Huế vừa ghép thận thành công cho bệnh nhân Hứa Cẩm Tú, 37 tuổi (Thị trấn Thới Lai, Cần Thơ), là bệnh nhân bị cắt 2 quả thận vào tháng 12/2011 tại Bệnh viện đa khoa Cần Thơ, do Sỏi thận trái làm mất chức năng thận, trên bệnh nhân có thận móng ngựa (thận phải và thận trái dính với nhau không được phát hiện trước mổ). Sau đó bệnh nhân được chạy thận nhân tạo tại BV đa khoa Cân Thơ rồi được chuyển đến Bệnh viện TW Huế tiếp tục điều trị và dõi chuẩn bị ghép thận theo sự chỉ đạo của Bộ Trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến.

Điều trị chuẩn bị ghép thận

Thời gian điều trị chuẩn bị cho phẫu thuật ghép thận của bệnh nhân Hứa Cẩm Tú tại Bệnh viện TW Huế kéo dài trong 6 tháng (từ 04/01/2012 đến 09/7/2012). Trong thời gian này, bệnh nhân và chồng bệnh nhân được bố trí một phòng đặc biệt và ăn uống theo chế độ dinh dưỡng thích hợp, không phải đóng một khoản chi phí nào. Bệnh nhân được lọc máu chu kỳ, 3 lần/ tuần cách nhật (tổng cộng 71 lần) và điều trị bảo tồn nội khoa như điều trị tăng huyết áp, điều trị thiếu máu, rối loạn nước, điện giải, vitamin và các điều trị khác.

Huyết áp bệnh nhân trong thời gian điều trị khá ổn định, dao động từ 120/80 mmHg đến 150/100 mmHg, mạch từ 80 – 90 lần/phút, tình trạng thiếu máu cải thiện tốt với Hb đạt mục tiêu từ 11 – 12 g/dL. Các chỉ số sinh hóa đều  ổn định. Không có tình trạng thừa dịch. Không có tình trạng nhiễm trùng.

Dù vậy đã có xảy ra một trục trặc nhỏ trong thời gian điều trị chờ ghép thận. Đó là bệnh nhân đột ngột lên cơn phù phổi cấp. Lí do, một phần do thời gian bệnh nhân đợi chờ ghép thận khá dài ngày, phần nữa do lo lắng việc gia đình bị thiệt hại vật chất do bão gây ra. Tuy nhiên, chỉ sau 1 tuần, bệnh nhân đã ổn định nhờ được hồi sức kịp thời, thở máy áp lực dương, hạ huyết áp chỉ huy, chạy thận nhân tạo cấp cứu....

Kế hoạch ghép thận cho bệnh nhân (10/7/2012)

Có 2 người tình nguyện hiến thận cho bệnh nhân Hứa Cẩm Tú được bệnh viện đa khoa Cần Thơ giới thiệu đến BVTW Huế để làm xét nghiệm miễn dịch đánh giá mức độ tương hợp về miễn dịch và sàng lọc các bệnh kèm theo.  

Bệnh nhân và người hiến thận được làm các xét nghiệm theo quy trình chuẩn bị ghép thận của Hội đồng ghép tạng quốc gia. Riêng về phương diện miễn dịch, phản ứng tiền mẫn cảm của bệnh nhân Hứa Cẩm Tú có kết quả dương tính nhiều lần (xét nghiệm tiền mẫn cảm đã đươc thực hiện 1lần/ tháng, tổng cộng 7 lần) vì bệnh nhân được truyền 1050ml máu trong mổ cắt thận tại bệnh viện đa khoa Cần Thơ nên không ghép được do nguy cơ thải ghép sau mổ rất cao. Tuy nhiên, mức độ dương tính của tiền mẫn cảm giảm dần theo thời gian. Gần đây phản ứng tiền mẫn cảm mặc dù còn dương tính, nhưng về mức độ thì giảm nhiều. Qua phân tích các chỉ số về miễn dịch (tương hợp HLA giữa người cho và người nhận, phản ứng đọ chéo âm tính, không tồn tại kháng thể kháng HLA của người cho thận…), Hội đồng ghép tạng bệnh viện TW Huế đi đến thống nhất xét chọn người cho thận phù hợp và hoàn tất đầy đủ các xét nghiệm theo đúng quy trình ghép thận quốc gia.

     Diễn biến quá trình phẫu thuật ghép thận

Ca mổ được thực hiện bắt đầu từ 7g30 ngày 10/7/2012 tại Trung tâm Tim mạch - BVTW Huế dưới sự chỉ đạo của GS Bùi Đức Phú. Thận trái người cho được lấy và rửa thận theo đúng quy trình. Ca mổ diễn ra thuận lợi, nước tiểu có ngay sau khi ghép xong, các mạch máu: tĩnh mạch thận - tĩnh mạch chậu ngoài (kiểu tận bên) và động mạch thận - động mạch chậu trong (kiêu tận-tận). Tuy vậy, sau mổ hai giờ nước tiểu ít dần, do lưu lượng máu qua thận ghép không đầy đủ. Vào lúc 13g30 kíp mổ quyết định mổ lại. Khi mổ lại thận vẫn hồng, động mạch thận vẫn đập nhưng hơi bị co thắt, nên kíp mổ quyết định cắt hệ giao cảm quanh động mạch thận và cắm lại động mạch thận với động mạch chậu ngoài kiểu tận - bên, đồng thời cho áp dụng  phác đồ chống thải ghép tích cực. Phẫu thuật lần hai kết thúc lúc 16giờ 30, và phải đến một giờ sau nước tiểu bắt đầu ra nhiều. Đến 7g sáng ngày 11/7 đã ra 5 lít nước tiểu, các thông số xét nghiệm bình thưòng, bệnh nhân tự thở và bắt đầu ăn nhẹ.

    Theo GS Phú, Đây là sự cố y khoa hiếm gặp, ở Việt Nam đây là ca thứ hai. Ca đầu tiên cách đây 30 năm bệnh nhân có một thận bị cắt bỏ do chân đoán nhầm sau đó chuyển ra nước ngoài ghép thận nhưng không thành công.

     Với  kết quả ghép thận thành công cho bệnh nhân Hứa Cẩm Tú, một lần nữa khẳng định Bệnh viện Trung ương Huế đã và đang làm chủ những kỹ thuật y học phức tạp, chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền y học hiện đại để cứu sống những bệnh nhân mắc phải bệnh hiếm gặp.

  Những hình ảnh của ca mổ ghép thận

Bắt đầu thực hiện ca ghép thận Chuẩn bị ghép thận Hoàn tất ca mổ GS. TS Bùi Đức Phú bên cạnh bệnh nhân sau ca mổ thành công