PGS.TS Hoàng văn Tùng

Ngày 1/6/2007, sau buổi nói chuyện với câu lạc bộ người cao tuổi Phú Xuân tại trung tâm Festival Huế, nhiều khán giả yêu cầu có tài liệu để tìm hiểu thêm về bệnh của mình. Bài viết này có mục đích đáp ứng yêu cầu nêu trên.  

1.Tuyến tiền liệt là gi? Chức năng ra sao?

            Tuyến tiền liệt là tuyến cơ quan sinh sản của nam giới, nằm ở cửa ra của bàng quang, bao chung quanh niệu đạo là ống để thoát nước tiểu ra ngoài.

            Bladder: bàng quang

            Prostate: tuyến tiền liệt

            Urethra: niệu đạo

            Tuyến tiền liệt tiết ra chất lỏng góp phần tạo ra tinh dịch, chất tiết này nuôi dưỡng tinh trùng và bảo vệ tinh trùng bằng cách trung hòa môi trường acít trong cơ quan sinh sản của cả hai phái.

  2. Bệnh u xơ tuyến tiền liệt là do sự phì đại của tuyến chẹn vào niệu đạo gây sự khó khăn trong sự thóat nước tiêủ ra ngoài. Bệnh xãy ra ở người lớn tuổi và không xãy ra ở người đã bị cắt tinh hòan trứơc tuổi dậy thì (thái giám). Như vậy, nguyên nhân được biết là tuổi già và testosterone (hóc môn tiết ra từ tinh hòan để duy trì tính dục nam giới). Nguyên nhân gia đình cũng đã được đặt ra.

  3. Triệu chứng của bệnh là do sự chèn ép vào niệu đạo của u xơ tuyến tiền liệt. Triệu chứng bao gồm:

            - Tiểu yếu

            - Tiểu khó

            - Tiểu tắc

            - Tiểu đêm

            Enlarged prostate: Tuyến tiền liệt phì đại (u xơ)

            Urethra: Niệu đạo

            Trong đó, tiểu đêm và giảm tốc độ dòng tiểu (nhờ máy đo) là khách quan nhất.

  3. Vài thông tin cần trao đổi:

            -Bệnh không tìm thấy ở trước 40 tuổi. Tỷ lệ người có u xơ tuyến tiền liệt tăng dần khi tuổi lớn. Ở lứa tuổi 50 khỏang 18%, lứa tuổi 60 khỏang 40%,..., ở tuổi 80 tỷ lệ là 88%. Ở những người có u xơ tiền liệt tuyến, 50% không hề có triệu chứng rối lọan tiểu tiện gì cả.

            -Trong số những người có triệu chứng rối lọan tiểu tiện đến khám bệnh, một phần ba bệnh nhân không cần điều trị đặc hiệu cũng hết triệu chứng. Thông thường u xơ thường kèm theo nhiểm trùng đường tiểu nên cần điều trị kháng sinh là đủ. Nếu triệu chứng vẫn tốn tại nên đến khám và điều trị chuyên khoa.

            -Một số người bị u xơ không có triệu chứng có thể bị bí tiểu sau khi dùng một vài loại thuốc như atropine, ....(lưu ý một số thuốc có ghi là không dùng cho ngừời có u xơ tuyến tiền liệt). Triệu chứng khởi phát sau khi uống bia rượu quá sức, bị lạnh, bất động lâu dài ( do một bệnh khác). Ở VN, có yếu tố khởi phát triệu chứng là đi xe đạp trên đường xấu.

4.Điều trị:

            -Bệnh u xơ kèm với nhiểm trùng đường tiểu, nên thường đáp ứng với kháng sinh.

            -Biện pháp điều trị dù nội hay ngoại khoa đều có thể làm rối lọan những hoạt động sinh dục.

   4.1 Điều trị bằng thuốc tức là điều trị nội khoa:

            Ở Mỹ, chỉ có hai loại thuốc được dùng là :

            -Thuốc “ức chế µ” Biệt dược là Xatral và Carduran.

            -Thuốc “ức chế DHT” Biệt dược là Finasteride.

            Ở Âu châu, có thêm các thuốc chiết xuất từ cây cỏ: Tadenan, Permixon, Protamol.

            Ở Việt nam, có thêm các thuốc đông y và thuốc nam: Trinh nữ hòang cung (Viên nang Crila), Hòan xích hương, Tiền liệt thanh giải...

            Điều chú ý khi điều trị bằng thuốc là phải uống thuốc kéo dài hàng tháng, hàng năm..
    4.2 Điều trị ngoại khoa:

            Mục đích của điều trị là lấy u xơ ra khỏi cơ thể hoặc làm giảm thể tích bằng sức nóng.

            Phẫu thuật mổ mở: Ít dùng ở Huế, cũng như những trung tâm lớn ở Hà nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

            Phẫu thuật nội soi qua niệu đạo: U xơ được cắt nhỏ qua một thiết bị đưa qua niệu đạo, hình ảnh được hiển thị trên một TV và phẫu thuật viên thực hiện cuộc mổ bằng cách  nhìn lên màn hình để thao tác.

            TUNA là gì? Đó là một phương pháp điều trị dùng thiết bị đưa qua niệu đạo cắm một kim gồm hai ngành vào u xơ tiền liệt tuyến. Năng lượng chuyển qua kim bằng sóng radio tần số thấp làm nâng nhiệt độ  trong u xơ lên khỏang 111 độ F ( 60 độ C) kéo dài trong 60 phút. Dưói tác dụng của sức nóng u xơ sẽ khô và co lại. Bệnh nhân có thể xuất viện trong ngày và các triệu chứng được cải thiện dần sau đó.   Phẫu thuật cắt nội soi qua niệu đạo (ảnh) thực hiện tốt có thể duy trì kết quả trong 15 năm.